23 Paleogeografia – klucz do przeszłości zmian krajobrazowych mikroregionu Musti

Odtwarzanie przeszłości przyrodniczej na obszarach suchych i półsuchych jest bardzo trudne ze względu na brak naturalnych archiwów magazynujących dane pośrednie informujące o chwilowym stanie środowiska przyrodniczego. To między innymi dlatego opracowań dotyczących rekonstrukcji środowiska przyrodniczego dla obszaru Afryki Północnej jest bardzo niewiele.

Zespół specjalistów z zakresu geomorfologii i geologii rożnymi metodami pośrednimi dokonał rekonstrukcji zmian środowiska przyrodniczego w pradziejach w okolicach Musti – miasta z okresu wpływów rzymskich. Udało się to osiągnąć na podstawie wyników interdyscyplinarnych analiz wykonanych na próbkach pobranych z osadów wypełniających dna dolin i budujących stożki aluwialno-deluwialne, które akumulowały się na obszarach wokół miasta w ciągu ostatnich 5 tysięcy lat.

Badania terenowe oraz analizy laboratoryjne pozwoliły na rozpoznanie i rekonstrukcję najważniejszych reakcji krajobrazu zarówno na zmieniający się w czasie klimat jak i postępującą antropopresję wywołaną różnorodną pod względem formy aktywnością gospodarczą człowieka.

Wilgotne i suche fazy klimatyczne rozpoznano analizując zmienność zawartości izotopów stabilnych 12C/13C w osadach zawierających materię organiczną. Zachodzące w przeszłości przemiany gospodarcze rozpoczęte prymitywnym rolnictwem, przez zróżnicowane pod względem natężenia działania produkcyjne, a kończąc na dominującym współcześnie intensywnym zmechanizowanym rolnictwie zapisały się między innymi w pionowej zmienności podatności magnetycznej osadów oraz w zawartości metali ciężkich. Te dwa ostatnie parametry pozwoliły wyróżnić fazy aktywności gospodarczej człowieka w przeszłości, których wiek określono korzystając z wyników datowań radiowęglowych.